Νέα δουλειά με συνέταιρο. 9+3 συμβουλές για να αυξήσεις τις πιθανότητες επιτυχίας

«Ό,τι αρχίζει ωραίο, τελειώνει με πόνο… οι πληγωμένες καρδιές το ξέρουνε μόνο»… (Πώς θα είσαι μία από τις εξαιρέσεις του κανόνα)

Πριν λίγες μέρες συζητήσαμε για το θέμα της νέας δουλειάς, με συνέταιρο ή χωρίς. Σου εξήγησα τα προβλήματα που υπάρχουν στην κοινωνία μας, αλλά και τις ερωτήσεις που είναι καλό να θέσεις πρώτα στον εαυτό σου, πριν αποφασίσεις αν θέλεις να κάνεις ένα νέο εγχείρημα, με ή χωρίς παρέα.

Φέτος κλείνω 30 χρόνια που είμαι συνέταιρος με τον αδερφό μου τον Γρηγόρη, ενώ παράλληλα σχεδόν σε όλες τις δουλειές μας στην Ελλάδα και τη Ρουμανία δουλεύουμε αρμονικά με συνεταίρους. Φυσικά είχαμε και αρνητικές εμπειρίες, όμως αφενός μάθαμε από τα λάθη και τα παθήματά μας, αφετέρου οι θετικές είναι σαφώς περισσότερες. 

Ο λαός μας λέει «μοναχός σου χόρευε και όσο θέλεις πήδα» για να καταδείξει ότι είναι καλύτερο να αποφύγεις τις συνεργασίες και τους συνεταιρισμούς. Δεν έχει άδικο κατ’ ανάγκη, μιας και πάρα πολλές φορές αυτές οι προσπάθειες αποτυγχάνουν είτε λόγω κακής νοοτροπίας, είτε επειδή πέφτεις πάνω σε κάποιο «ναυάγιο της ζωής» που απλά είναι αυτοκαταστροφικό / θέλει να σε τραβήξει μαζί του στον πάτο / θέλει να σου κάνει κακό για να νιώσει καλά.

Υπάρχουν όμως και οι εξαιρέσεις! Έλα σήμερα να δούμε μερικές συμβουλές που θα σε βοηθήσουν να γίνεις και εσύ μία από αυτές!

Πώς θα προστατευθείς / πώς θα είσαι μία από τις εξαιρέσεις / πώς θα πετύχετε

Δεν είναι όμως όλα αρνητικά στη ζωή. Αν μπόρεσα να το κάνω εγώ, ο γιος ενός κρεοπώλη από την Κατερίνη, μπορείς να το κάνεις και εσύ και όποιος άλλος το θέλει. Για να το πετύχετε (γιατί στον συνεταιρισμό μαζί πετυχαίνουμε ή αποτυγχάνουμε), σου προτείνω να σκεφθείς μία σειρά από θέματα, που θα σε βοηθήσουν αφενός να προστατευθείς, αφετέρου να μπορέσετε να φτάσετε μαζί στην επιτυχία!

ΥΓ. Όλα τα παρακάτω δεν αφορούν τα λαμόγια και τους ΕΔ («επαγγελματίες δαγκωνιάρηδες»). Απευθύνομαι μόνο σε ανθρώπους καλών προθέσεων. 

1. Ο συγγενής και ο φίλος δεν είναι κατ’ ανάγκη οι κατάλληλοι συνέταιροι 

(ούτε όμως και πρέπει οπωσδήποτε να τους αποφύγεις)

Μη διαλέγεις συνέταιρο ή υπάλληλο ή συνεργάτη με κριτήριο τη φιλία ή τη συγγένεια, είναι ο ευκολότερος δρόμος για να χαλάσει η φιλία και να «χαθεί» η συγγένειά σας. Αυτά σου τα γράφω εγώ που είμαι συνέταιρος με τον αδερφό μου και μαζί του είμαστε συνέταιροι με ανθρώπους που πρώτα έγιναν φίλοι μας.

Δεν έγιναν όμως αυτές οι συνεργασίες «επειδή ήμασταν φίλοι», αλλά επειδή καταλάβαμε πως:

Α. «Ταιριάζουμε» 

Β. Μάλλον έχουμε λυμένα βασικά ψυχικά θέματα

2. Άσε στην άκρη τα συναισθήματα και τον εγωισμό

Δεν θα λύσεις σε έναν συνεταιρισμό τα ψυχικά σου προβλήματα/αδιέξοδα

Η δουλειά δεν έχει σχέση με τα συναισθήματα. Άλλο «το πάθος μας να κτίσουμε κάτι σπουδαίο μαζί» και άλλο το να:

• Προσπαθεί ο ένας / και οι δύο να παραστήσουν τον πιο σημαντικό
• Αφήνουμε τον εαυτό μας να επηρεάζεται από «καλοθελητές»
• Προσπαθούμε να λύσουμε τα προσωπικά μας ψυχικά προβλήματα / αδιέξοδα μέσα από μία συνεργασία.

Αν βλέπεις πως ο συνέταιρός σου είναι καλύτερος σε κάτι, άστον να το κάνει. Μην του λες όχι «για να μη φανεί αυτός πιο σπουδαίος» κλπ. Βάλε το μυαλό και τη λογική μπροστά από τον εγωισμό. Με αυτόν δεν θα πας μακριά. 

(Όχι, δεν θα λύσεις σε μία δουλειά τα απωθημένα που σου άφησε η Χ ή Ψ συμπεριφορά ενός γονιού σου / σχέσης σου κλπ).

Εδώ μπορείς να δεις ερωτήσεις που καλό είναι να θέσεις στον εαυτό σου, αλλά και στον άνθρωπο που συζητάτε να συνεταιριστείτε.

3. Απόφυγε πρόσωπα «με ταλέντο, αλλά και σοβαρά ελαττώματα»

Αναζήτησε την ουσία πίσω από το «ταλέντο» και τον «εντυπωσιακό χαρακτήρα». Δεν μας ενδιαφέρει πόσο ικανός δείχνει κάποιος, αλλά πόσο πειθαρχημένος είναι, πόσο και αν μπορεί να στοιχηθεί πίσω από τον κοινό στόχο κλπ.

Βρίσε με, πες ό,τι θέλεις, εγώ δουλειά με άνθρωπο που παίζει στοίχημα / πάει καζίνο / ξέρω πως παίρνει ναρκωτικά δεν κάνω. Δεν μπλέκω με πρόσωπα που δείχνουν ενδιαφέροντα, έχουν όμως ελαττώματα που μπορούν να τους τραβήξουν στον πάτο (και εμένα μαζί τους).

4. Κατάγραψε / συμφώνησε με τη/τον συνέταιρό σου τι θα αναλάβει κάθε πλευρά (ρόλοι)

Πώς αποφασίζουμε;

Δεν μας ενοχλεί να κάνουμε κάποια στιγμή και κάτι που είναι δουλειά του συνεταίρου μας, όμως είναι ανάγκη να υπάρχουν ξεκάθαροι ρόλοι σε μία κοινή προσπάθεια. Επίσης για να μιλάμε σοβαρά, θα πρέπει κάθε άνθρωπος να μπορεί πραγματικά να υποστηρίξει τον ρόλο που θα κληθεί να υλοποιήσει! Πχ πωλήσεις θα κάνει αυτός που όντως ξέρει και μπορεί (αν δεν μπορεί κανείς από την ομάδα, τότε καλύτερα να μην προχωρήσει ο συνεταιρισμός…)

Μαζί με τους ρόλους θα πρέπει να συμφωνηθεί προκαταβολικά και το πώς θα λαμβάνονται οι αποφάσεις, ειδικά οι σημαντικές. Εννοείται πως θα πρέπει να έχει γίνει συμφωνία από την αρχή για την κατεύθυνση της προσπάθειας, όμως η ζωή και οι δουλειές έχουν τη δικιά τους δυναμική και γρήγορα θα κληθείτε να δείτε ξανά διάφορα θέματα. 

(Είπαμε, αποφασίζουμε με βάση τη λογική, όχι τα απωθημένα μας).

ΥΓ. Αν δεν συμφωνήσετε από την αρχή να δουλέψετε τηρώντας διαδικασίες, οι ήδη λίγες πιθανότητες επιτυχίας σας θα μείνουν… μισές.

5. Σοβαρό επιχειρηματικό σχέδιο, στο οποίο θα συμφωνήσουν όλες οι πλευρές

(«Τι πάμε να κάνουμε;»)

Καμαρώνω τα νέα παιδιά που με πλησιάζουν και μου ζητούν να τα συμβουλεύσω, παρουσιάζοντάς μου ένα επιχειρηματικό σχέδιο φτιαγμένο σε ένα αρχείο excel. Ακόμη και αν είναι συνήθως «λίγο εκτός πραγματικότητας», δείχνει καλή διάθεση. 

Στεναχωριέμαι με τη μεγάλη πλειοψηφία που ξεκινά κοινές προσπάθειες χωρίς καμία στρατηγική ή σχέδιο, μόνο με ένα θολό «πάμε και θα δούμε».

– «Ηλία, τι εννοείς; Θέλουμε να πετύχουμε» μπορεί να σκεφθείς. Όχι δεν είναι αρκετό αυτό. Παλαιότερα σου έχω αναλύσει τις διαφορές ανάμεσα σε μία «startup» και μία απλή «νέα επιχείρηση». Αν τις δεις, θα καταλάβεις τι εννοώ.

(Ο «χρυσός κανόνας για το πώς ανοίγουν και το πώς κλείνουν τα καφέ στην Ελλάδα» έχει σχέση με κάθε είδους συνεταιρισμό).

6. Όταν βάζουμε λεφτά, βάζουμε όλοι λεφτά. «Δουλειά» αντί για λεφτά δεν παίζει…

Ξεκάθαρη οικονομική διαχείριση

Οι εξαιρέσεις μπορεί να είναι όταν κάποιος σοβαρός άνθρωπος θα βάλει τα χρήματα πιο μετά, επειδή περιμένει κάτι κλπ, ή όταν κάποιος θα μπει συνέταιρος με συμφωνία να μη βάλει λεφτά, αλλά να προσφέρει με γνωριμίες, πελάτες, συμβόλαια κλπ. Ο κανόνας όμως είναι ξεκάθαρος και αφορά το 90% των περιπτώσεων: Όταν βάζουμε λεφτά, βάζουμε όλοι λεφτά. Λίγοι είναι αυτοί που δικαιούνται να τύχουν κάποιας εξαίρεσης.

Επίσης η οικονομική διαχείριση είναι πολύ σημαντική. Απαιτείται ένα άτομο που θα είναι υπεύθυνο για το θέμα και εβδομαδιαία / μηνιαία συζήτηση και ανάλυση. Τι ξοδεύει καθένας από τους συνεταίρους, ποια έξοδα είναι της εταιρείας και ποια προσωπικά είναι καλό να καθοριστούν από την αρχή. Αν σε αυτά τα θέματα υπάρξει «πρόβλημα», τότε το τέλος της συνεργασίας είναι προδιαγεγραμμένο.

6.Β. Αν θελήσεις να μπεις συνέταιρος σε υπάρχουσα δουλειά, κάνε εξαντλητική έρευνα για το παρελθόν της επιχείρησης και υπέγραψε τα κατάλληλα έγγραφα, που θα ετοιμάσει ο σωστός δικηγόρος, για να προστατευθείς απέναντι στο ενδεχόμενο «ένοχο παρελθόν» των σημερινών μετόχων. Έχω άνθρωπο που δεν με άκουσε σε όλα αυτά, μπήκε συνέταιρος σε δουλειά και κατέληξε να πληρώσει 1+ εκ Ευρώ, καλύπτοντας χρέη του παρελθόντος.

7. Όποιος κάνει κάτι επιπλέον, αυτό πληρώνεται με μισθό / ποσοστά

Ενεργή / παθητική συμμετοχή

Δεν υπάρχει σενάριο στο οποίο πχ ο ένας θα ασχολείται όλη μέρα με τη δουλειά, ο άλλος 1 ώρα και στο τέλος θα είναι συνέταιροι πχ 50 – 50%, εκτός και αν αυτό έχει προσυμφωνηθεί. Αν κάποιος αναλάβει ενεργό ρόλο στην επιχείρηση, θα πρέπει να πληρώνεται επιπλέον, πέραν του ποσοστού του. 

Αυτό (που θα έπρεπε να είναι αυτονόητο) είναι ένα πρόβλημα που συναντώ σε 8 στις 10 περιπτώσεις συνεταιρικών δουλειών που μου ζητούν συμβουλές. Ένα εναλλακτικό σενάριο είναι ότι «κάποιος έχει την πλειοψηφία και δεν ασχολείται σοβαρά, ένας μειοψηφών μέτοχος αναλαμβάνει να τρέξει το πρότζεκτ, αλλά εκτός του ότι δεν έχει έξτρα αμοιβή, ο πλειοψηφών τον σαμποτάρει». Οι λόγοι είναι κυρίως τα πάσης φύσεως ψυχικά νοσήματα που ταλαιπωρούν πολύ κόσμο, αλλά και οι μη ξεκάθαρες εξηγήσεις από την αρχή. 

Επιπλέον δουλειά = πληρώνεται επιπλέον. 

8. Σοβαρό καταστατικό = να ξέρετε πώς θα συνεργαστείτε 

«Ο καλύτερος τρόπος για να μη μαλώσουν δύο άνθρωποι είναι να ΜΗ ΜΠΟΡΟΥΝ να μαλώσουν»

Η πλειοψηφία των Ελλήνων που έχουν συνεταιριστεί σε μία δουλειά αντιμετωπίζει ως «περιττό έξοδο» το να πάνε σε (καταρτισμένο) δικηγόρο και να συμφωνήσουν λεπτομερώς στο πώς θα συνεργαστούν. Σαν τον διάβολο μπροστά στον σταυρό, δαιμονίζονται και φεύγουν μακριά, αρχίζοντας τις ανοησίες του «θα τα βρούμε» και «έλα μωρέ». 

Ήρεμα στο λέω, είτε θα ξεκινήσεις τώρα δουλειά με συνέταιρο, είτε έχεις ήδη:

• Συμφωνήστε με λεπτομέρειες στο πώς θα δουλέψετε μαζί.
• Όλα αυτά θα πρέπει να αποτυπώνονται στο καταστατικό της εταιρείας, που θα πρέπει να είναι αρκετά περιεκτικό, αλλά και αρκετά απλό (για να μη σας μπλέξει). 
• Συμφωνήστε ποιος θα υπογράφει τι, ποιος και ενώπιον ποιου εκπροσωπεί την εταιρεία, το ύψος των εξόδων και αναλήψεων που μπορεί να κάνει έκαστος κλπ.
• Και ό,τι άλλο κρίνετε πως πρέπει να διέπει τη συνεργασία μας, μαζί με το πώς πληρώνεστε και πότε. (Γιατί απορείς; Ξέρεις πόσες δουλειές διαλύθηκαν επειδή ο Χ συνέταιρος είπε ότι «εγώ χρειάζομαι λεφτά για να ζω» και άρχισε να παίρνει μισθό, μειώνοντας τη ρευστότητα; Τον ακολούθησε και ο άλλος και η επιχείρηση γρήγορα απλά μπλόκαρε).

Ταυτόχρονα, κράτα στο μυαλό σου ότι:

Α. Η καλύτερη συμφωνία ΔΕΝ είναι να «σκίσεις» την άλλη πλευρά.

Β. Κανένα συμβόλαιο δεν θα σε προστατεύσει 100%, οι ανθρώπινες σχέσεις είναι πάνω από όλα.

Γ. Ο καλύτερος τρόπος για να μη μαλώσουν δύο άνθρωποι είναι να ΜΗ ΜΠΟΡΟΥΝ να μαλώσουν (αυτό το λέω σε αρκετό κόσμο σε ανάλογες περιπτώσεις και προτείνω να το σκεφθείς, έχει πολλές προεκτάσεις…)

9. Πότε πουλάμε;

Αν χωρίσουμε, πώς θα γίνει χωρίς κλάματα; 

Όταν συνεργαζόμαστε / συνεταιριζόμαστε με κάποιον, είναι καλό να έχουμε κοινό όραμα και στρατηγική, αλλά και μία ξεκάθαρη συμφωνία για δύο βασικά θέματα: 

Α. Πότε θα πουλήσουμε την επιχείρηση; Υπάρχει κάποιο σημείο που ένας / και οι δύο θα θέλαμε να σταματήσουμε; 

(Όχι, μη σκεφθείς πως η απάντηση είναι δεδομένη, γιατί μπορεί να εκπλαγείς από όσα θα ακούσεις, αν κάνεις την ερώτηση).

Β. Αν δεν ταιριάξουμε / υπάρξουν προβλήματα, πώς θα χωρίσουμε χωρίς φασαρίες και δικαστήρια; 

Συχνά ο καλύτερος τρόπος είναι να τηρηθούν διαδικασίες* από την αρχή, για να είναι ξεκάθαρο το τι δικαιούται η κάθε πλευρά. 

Αν αδιαφορήσεις για το θέμα, δεν αποκλείεται να θυμηθείς τον Σταμάτη Γονίδη, όταν «τον πιάνουν τα κλάματα, που είναι μόνος χαράματα»… 

* Νάτες πάλι οι διαδικασίες… χωρίς αυτές δύσκολα πετυχαίνεις, αλλά και δύσκολα ξεμπλέκεις, αν τα μπλέξετε μεταξύ σας…

Και τρεις φιλικές συμβουλές, bonus…

Θα ήθελα να σου προσθέσω εδώ άλλες τρεις συμβουλές, ως δώρο επειδή έφτασες να διαβάσεις ως εδώ.

Α. Συνεργασία / συνεταιρισμός σημαίνει «γάμος». 

«Γάμος» σημαίνει αμοιβαίες υποχωρήσεις

Περίπτωση να είναι ο συνέταιρός μας όπως είμαστε εμείς δεν υπάρχει και αυτό είναι καλό! Είπαμε… η πετυχημένη συνεργασία γίνεται όταν δύο (ή περισσότεροι) άνθρωποι αλληλοσυμπληρώνονται! 

Όπως στον γάμο το πρώτο που μαθαίνεις είναι πως θα κάνεις αμοιβαίες υποχωρήσεις, για να προσαρμοστείτε και να ζήσετε μαζί, το ίδιο ισχύει ως έναν μεγάλο βαθμό και με τη συνεργασία. 

Θα σου δώσω ένα απτό παράδειγμα:

• Για 4 χρόνια ο αδερφός μου ο Γρηγόρης ξυπνούσε 4 φορές την εβδομάδα στις 04.30 το πρωί για να πάει στις παραδόσεις των βιολογικών φρουτολαχανικών που πουλάμε στα σούπερ μάρκετ της Ρουμανίας. Ο ίδιος μου απαγόρευσε να πάω, μιας και έκρινε πως «ο χαρακτήρας μου δεν ταίριαζε με το αποτέλεσμα που θέλαμε να πάρουμε». 

• Σε άλλες χρονικές περιόδους, μπορεί να τύχει να δουλέψω εγώ πολύ περισσότερο από τον αδερφό μου, επειδή τα συγκεκριμένα θέματα αφορούν τον δικό μου τομέα δραστηριότητας και αποφάσεων.

Όπως τον τιμώ για το ότι έκανε μεγάλες θυσίες για το κοινό καλό, έτσι και δεν θα πω τίποτε για τις περιόδους που θα υπερβάλλω εαυτόν, ενώ ο ίδιος θα είναι πιο χαλαρός. Ούτε και θα πάρω μία ζυγαριά για να τα «ζυγίσω», όπως δεν το έκανε ποτέ ο ίδιος.

Το ίδιο καλοπροαίρετα προσεγγίζουμε οι δυο μας τις συνεργασίες με τους συνεταίρους μας. Μόνο έτσι αυξάνεις τις πιθανότητες επιτυχίας της κοινής προσπάθειας. 

Β. Δείξε κατανόηση / απόφυγε τις προσβολές

Συνεργασία / συνεταιρισμός δεν στέκεται με… μπινελίκια, βρισιές, προσβολές και έλλειψη κατανόησης. Είπαμε, στόχος μας δεν είναι να βγάλουμε τα απωθημένα μας, αλλά να κτίσουμε μαζίκάτι που θα φέρει αμοιβαία οφέλη.

Το ίδιο ισχύει και με τρίτα πρόσωπα, στα οποία είναι απαράδεκτο να κατηγορήσεις τον συνεταίρο σου. Beyond ridiculous (χειρότερο και από γελοίο), όπως λέμε εμείς στην Κατερίνη για τέτοιες περιπτώσεις.

Γ. Αν κάτι δεν πάει καλά, φύγε νωρίς

Καμιά φορά ξεκινάς μία συνεργασία και διαπιστώνεις πως είτε ο άνθρωπος απέναντί σου δεν ήταν τελικά ειλικρινής, είτε έχετε κάνει λάθος στους υπολογισμούς σας και η δουλειά οδεύει με ταχύτητα προς τα… βράχια.

Σε κάθε περίπτωση, αν διαπιστώσεις πως υπάρχει σοβαρό και αξεπέραστο πρόβλημα, φρόντισε να φύγεις όσο νωρίτερα γίνεται! Ιδανικό θα ήταν να φύγεις συντεταγμένα, αν έχετε ορίσει τους σχετικούς όρους (βλέπε παραπάνω).

Ακόμη όμως και αν δεν μπορείς να φύγεις με τους καλύτερους δυνατούς όρους, φύγε και με ζημιά. Όσο πιο γρήγορα απεμπλακείς από κάτι που θεωρείς «άρρωστο», τόσο πιο γρήγορα θα προχωρήσεις με υγεία στο επόμενο βήμα σου. 

Ναι στη δουλειά με συνέταιρο, όμως με σωστή επιλογή προσώπου που θα αλληλοσυμπληρώνεστε, με όρια, προϋποθέσεις, κοινούς στόχους και φυσικά μία επιχειρηματική ιδέα με σοβαρές πιθανότητες επιτυχίας!

Εσύ τι γνώμη έχεις;

Ηλίας Παπαγεωργιάδης

ilias@iliaspapageorgiadis.com

Ο Ηλίας Π. Παπαγεωργιάδης διοικεί τον όμιλο εταιρειών MORE (εμπόριο, συμβουλευτική, λογιστική εταιρεία, ακίνητα), είναι μέλος της Taurus Development που αναπτύσσει οικιστικά έργα στα Βόρεια Προάστια της Αθήνας, είναι αναλυτής και σύμβουλος. 

Κυκλοφορεί το νέο βιβλίο που έγραψαν ο Στράτος Παραδιάς και ο Ηλίας Παπαγεωργιάδης με τίτλο «Αγοράζω Σπίτι», όπου απλά και ξεκάθαρα εξηγούν τα πάντα για την αγορά, διαχείριση, ενοικίαση και πώληση ενός ακινήτου στην Ελλάδα σήμερα. Το βιβλίο προλόγισε ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας.

Επίσης κυκλοφορεί το βιβλίο «Το Πρώτο Βήμα» του Ηλία Παπαγεωργιάδη, με 100+ χρηστικές συμβουλές και δεκάδες πρακτικές λύσεις για τους μικρομεσαίους στο Ελληνικό επιχειρείν.