6 αλλαγές που μπορούν να μετατρέψουν κάτι «που στρεβλώνει» σε «κάτι που δίνει ανάσα»
Τώρα που πλέον κατάλαβαν και οι «αρμόδιοι» πως τα κριτήρια των προγραμμάτων «Το Σπίτι μου» κάνουν μεγάλο κακό και δεν λύνουν κάποιο πρόβλημα, ίσως είναι η ώρα να συζητήσουμε σοβαρά για το πώς θα μετατρέψουμε αυτό το πρόγραμμα σε εργαλείο που θα προσφέρει στην Ελληνική κοινωνία και τους πολίτες της.
Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά…
«Το Σπίτι μου»: Ένα θέμα για το οποίο σου εξήγησα από την αρχή τι θα συμβεί…
Αυτό που έχει συμβεί με τα προγράμματα «Το Σπίτι μου» και «Το Σπίτι μου, 2» θυμίζει αυτοεκπληρούμενη προφητεία, ή πιο λαϊκά «καθόταν κάποιος σε ένα κλαδί και άρχισε να το πριονίζει. Του έλεγα να μην το κάνει, γιατί θα πέσει, μέχρι που έπεσε και τώρα κατάλαβε ότι η πτώση οδηγεί σε πόνο»…
Η κυβέρνηση είχε, υποθέτω, όλες τις καλές προθέσεις, όμως στην πράξη αυτό που εφάρμοσε ήταν κάτι που έβλαψε την αγορά και πρώτα από όλα αυτούς που υποτίθεται πως ήθελε να προστατεύσει:
- Τον Μάιο του 2022 άνοιξα για πρώτη φορά στην Ελλάδα το θέμα της στήριξης των νέων ζευγαριών για την απόκτηση προσιτής κατοικίας.
- Τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε το πρόγραμμα «Το Σπίτι μου» και είχα εξηγήσει πως θα οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές, μόλις ανακοινώθηκαν τα κριτήρια.
- Το 2023 έγραψα πως το πρόγραμμα «Το Σπίτι μου» ήταν λανθασμένο και δημιουργούσε στρεβλώσεις.
- Το 2024, αμέσως μόλις ανακοινώθηκε πως θα ακολουθήσει και δεύτερο πρόγραμμα, πρότεινα μία σειρά από τροποποιήσεις, για να μην κάνει άλλο κακό στην αγορά.
- Και μόνο η ανακοίνωση τότε οδήγησε σε πάγωμα των αγοραπωλησιών… (στρέβλωση) και των χορηγήσεων στεγαστικών δανείων (δεύτερη στρέβλωση)
- Τον Σεπτέμβριο του 2024 εξήγησα πως το «Σπίτι μου, 2» με τις τροποποιήσεις που ανακοινώθηκαν «θα ρίξει βενζίνη στη φωτιά» και λίγο μετά προειδοποίησα όσους δυσκολεύονται οικονομικά να μην προσπαθήσουν να μπλέξουν με το θέμα.
- Στη μεγάλη μου εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής πέρσι (30 Νοεμβρίου) ανέλυσα τα μεγάλα προβλήματα που θα φέρει το πρόγραμμα και προσδιόρισα χρονικά την εξέλιξη των πραγμάτων.
- Ήδη τον Φεβρουάριο του 2025, και ενώ οι ανακοινώσεις και οι πανηγυρισμοί «για τον μεγάλο αριθμό υποβολής αιτήσεων» ήταν συνεχείς, εξήγησα πως το πρόγραμμα αυτό κάνει μεγάλη ζημιά στην αγορά και πρωτίστως στους ανθρώπους…
- Τον Μάρτιο φέτος εξήγησα πως οι υποψήφιοι δανειολήπτες δεν είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν «χρυσά» τα κάθε είδους «χρέπια» που τους προσφέρονται με φουσκωμένες τιμές, ενώ στο τέλος Απριλίου εξήγησα και ποιοι είναι οι μόνοι ιδιοκτήτες που είναι διατεθειμένοι να περιμένουν να πουλήσουν μέσω του προγράμματος…
Για όλα αυτά δέχθηκα σφοδρότατες επιθέσεις, κάτι εντελώς ακατανόητο, μιας και στο συγκεκριμένο θέμα τα πράγματα είναι απλά: Όταν η αγορά έχει έλλειψη προσφοράς και εσύ αυξάνεις τη ζήτηση, θα οδηγηθείς σε κακά αποτελέσματα. Δεν πειράζει, σημασία έχει ότι πλέον φαίνεται να το καταλαβαίνουν και οι «ιθύνοντες»…
«Το Σπίτι μου, 2» απέτυχε (και επισήμως)
Τις τελευταίες ημέρες σταμάτησαν οι πανηγυρισμοί και τα μεγάλα λόγια για το πόσο πετυχημένο είναι αυτό το πρόγραμμα και πόσο καλά πάνε «τα δάνεια που έχουν κλειδώσει» (για τα οποία εξηγούσα πως είναι άλλο πράγμα «το κλείδωμα» από την εκταμίευση). Άρχισαν να εμφανίζονται σε μεγάλα μέσα ενημέρωσης θέματα που μιλάνε για «ανάγκη διεύρυνσης των ορίων του προγράμματος», για «προσπάθεια απορρόφησης του ποσού» και «κίνδυνο να μείνουν αδιάθετα αρκετά από τα κονδύλια».
Σε απλά ελληνικά: Όπως έγραψα τον Μάρτιο, οι υποψήφιοι δανειολήπτες δεν τσίμπησαν τελικά! Προσωπικά αμφιβάλλω ακόμη και για τις εκτιμήσεις πως θα εκταμιευθούντελικά 1,3 δις από τα διαθέσιμα 2 δις Ευρώ.
Ίσως επιτέλους να έφτασε η ώρα οι αρμόδιοι να σκύψουν στο πρόβλημα με λίγο περισσότερη προσοχή και να σχεδιάσουν κάτι αφού πρώτα μιλήσουν με εκπροσώπους φορέων που κινούνται σε αυτή την αγορά, όπως πχ ο Στράτος Παραδιάς, ο Γιώργος Στασινός, ο Λευτέρης Ποταμιάνος, ο Κοσμάς Θεοδωρίδης, ο Θανάσης Τσουλκανάκης και πολλοί άλλοι αξιόλογοι άνθρωποι που υπάρχουν.
Η αγορά δεν είναι «κουτάκια», δεν θα κάνει αυτό που θέλουν κάποιοι. Σε κάθε δράση υπάρχει μία αντίδραση και όσο το θέμα θα προσεγγίζεται λάθος, τόσο θα οδηγούμαστε σε λάθος αποτελέσματα και πολλαπλές στρεβλώσεις.
ΥΓ. Για να μη θεωρεί κάποιος πως έχω κάτι μονόπλευρα με την κυβέρνηση στο θέμα αυτό: Προσπαθώ να μελετήσω τις προτάσεις στεγαστικής πολιτικής των υπόλοιπων κομμάτων και βλέπω περισσότερες ευχές και ανεφάρμοστες θεωρίες, παρά πρακτικές και ρεαλιστικές λύσεις.
Πώς θα κινηθεί η αγορά ακινήτων μέχρι το τέλος του 2026;
Η πρώτη μου μεγάλη εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη είναι διπλή!
Έλα να δούμε ΜΑΖΙ την Ουσία πίσω από τον «θόρυβο» με μία εκδήλωση χωρισμένη στα 2: Και για την Αγορά Ακινήτων στην Ελλάδα και για τη Θεσσαλονίκη! Με όλες τις απαντήσεις, τη «Ζυγαριά» προσφοράς και ζήτησης του Spitogatos, το «Παρατηρητήριο Έργων», το 6ο Βαρόμετρο και τον 1ο «Παλμό της Αγοράς»!
6 αλλαγές για να πετύχει ένα ενδεχόμενο πρόγραμμα «Το Σπίτι μου, 3»
Στον δημόσιο διάλογο ήδη εμφανίστηκαν κάποιες φωνές ανθρώπων που δεν έχουν ιδέα μεν από τους μηχανισμούς της αγοράς ακινήτων, αλλά ήδη με στόμφο προτείνουν να υπάρξει πρόγραμμα «Το Σπίτι μου, 3» και ζητούν περαιτέρω διεύρυνση των κριτηρίων για το ποιος θα μπορεί να κάνει αίτηση. Θέλουν λοιπόν να κάνουμε «double down» (που λέμε και εμείς στην Κατερίνη όταν κάποιος διπλασιάζει το ποντάρισμά του στο ίδιο θέμα) πάνω σε κάτι που ήδη απέτυχε, λες και το πρόβλημα είναι η ζήτηση και όχι η προσφορά.
Αν όμως αποφασίσουμε να μιλήσουμε επιτέλους σοβαρά για το ζήτημα, λίγο πριν ξεκινήσει το 2026 είναι η ώρα να μετατρέψουμε την καλή πρόθεση σε ένα πρόγραμμα που πραγματικά θα βοηθήσει την πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών.
Προτείνω 6 μεγάλες αλλαγές για να συνδυάσουμε την επίτευξη πολλών στόχων, αν αποφασιστεί να προχωρήσουμε στο «Σπίτι μου, 3»:
Α. Όχι άλλα δάνεια με επιδοτούμενο επιτόκιο σε Αττική, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα, Ηράκλειο, Χανιά, Ρόδο και Λάρισα
Δεν έχει πια νόημα να δίνουμε δάνεια με επιδοτούμενο επιτόκιο σε ανθρώπους για να αγοράσουν ακίνητο στα μεγάλα αστικά κέντρα. Αυτά είναι ήδη γεμάτα, συγκεντρώνοντας την πλειοψηφία όσων αποφασίζουν να μεταναστεύσουν εσωτερικά.
Είναι η ώρα ένα τέτοιο πρόγραμμα να λειτουργήσει αντίστροφα:
- Θέλεις δάνειο με επιδοτούμενο επιτόκιο και προνομιακούς όρους; Πάνε να ζήσεις σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, που σήμερα είναι σε κρίση και ερημώνουν.
- Θέλεις να πας σε μικρό χωριό, χωρίς τουριστικό ενδιαφέρον και τη Θράκη; Πάρε μηδενικό επιτόκιο!
- Θέλεις να αγοράσεις σε μία πιο ακριβή περιοχή; Δικαίωμά σου. Πάνε να πάρεις στεγαστικό δάνειο από την τράπεζα με τους «κανονικούς» όρους.
Στόχος: Να μηδενίσουμε την τεχνητή ζήτηση στα μεγάλα μας αστικά κέντρα και να αρχίσουμε να κινητροδοτούμε τους πολίτες να σκεφθούν και άλλα σημεία της χώρας ως επιλογή αγοράς κατοικίας με ευνοϊκούς όρους.
Να γίνει το πρώτο βήμα για την αποκέντρωση που χρειάζεται πια η Ελλάδα!
– «Ηλία, εσένα αυτή η πρόταση θα σου κάνει κακό, μιας και στην Αθήνα θέλεις να επενδύσεις» μπορεί να μου πεις. Σωστά, όμως προτιμώ μία υγιή αγορά, από μία στρεβλωμένη + δεν προτείνω πράγματα επειδή με συμφέρουν κατ’ ανάγκη.
Β. Μόνο οι τρίτεκνοι και οι πολύτεκνοι να μπορούν να αγοράσουν στα μεγάλα αστικά κέντρα
Εξαίρεση στην παραπάνω απαγόρευση έχει λογική να αποτελέσουν οι τρίτεκνοι και οι πολύτεκνοι αυτής της χώρας, για να δοθεί το μήνυμα πως αυτοί θα έχουν προτεραιότητα σε όλα τα θέματα από εδώ και πέρα.
Αυτοί θα πρέπει να μπορούν να αγοράσουν ό,τι θέλουν, αρκεί να μπορούν να το πληρώσουν = να «βγαίνει το δάνειο». Ας είναι και άνετοι οικονομικά, ας είναι ό,τι θέλουν. Έκαναν 3 – 4 παιδιά = προηγούνται των υπολοίπων. Αυτούς πρέπει να ενισχύσουμε, με προϋπόθεση να εργάζεται τουλάχιστον ένας εξ’ αυτών.
(Η υπογεννητικότητα δεν αντιμετωπίζεται με «ωραίες, θετικές σκέψεις» και μικρά επιδόματα).
Γ. Να επιτραπεί η αγορά κάθε είδους κατοικίας (με επιδοτούμενο δάνειο)
Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη οι τιμές στα νεόδμητα έχουν τιμή Χ, όμως στις περισσότερες επαρχιακές πόλεις έχουν τιμή Χ – 20% ως -40%, καταλήγοντας να είναι «προσιτά» στον μέσο πολίτη, αν μπορεί να πάρει ευνοϊκό δάνειο. Γιατί να τα αποκλείσουμε;
Το ίδιο ισχύει και για κάθε άλλο ακίνητο που σήμερα είναι εκτός προγράμματος.
Αν το κάνουμε αυτό, θα σταματήσουν να νιώθουν οι ιδιοκτήτες συγκεκριμένων ακινήτων ότι έχουν το πάνω χέρι απέναντι στους υποψήφιους δανειολήπτες, ανεβάζοντας τις τιμές στα χρέπια με το σκεπτικό «θα το πάρει, επειδή δεν θα έχει άλλη επιλογή».
Αν οι αγοραστές αποκτήσουν επιλογές, οι πωλητές «θα μαζευτούν». Λέγεται και ανθρώπινη φύση.
Δ. Να μπουν στη λίστα ακόμη και η ολοκλήρωση ημιτελούς ακινήτου, καθώς και η ανέγερση κατοικίας σε ιδιόκτητο οικόπεδο!
Τέτοια προγράμματα πρέπει να δίνουν κίνητρα για να προστεθούν ακίνητα στην υπάρχουσα προσφορά ακινήτων (που είναι «ασθενική»). Οι τράπεζες έχουν έτοιμους μηχανισμούς για να παρακολουθήσουν μία επισκευή, ολοκλήρωση ή ανέγερση κατοικίας και να αποδεσμεύσουν σταδιακά το εγκεκριμένο ποσό.
Θέλουμε να βοηθήσουμε τους συμπολίτες μας να μπουν στο δικό τους σπίτι; Ας τους αφήσουμε να χρησιμοποιήσουν τα χιλιάδες ημιτελή / χρήζοντα μεγάλης ανακαίνισης ακίνητα που υπάρχουν σε κάθε πόλη, αλλά και να φτιάξουν τη δική τους κατοικία σε οικόπεδο που θα έχουν οι ίδιοι ή οι γονείς τους.
Έτσι θα προσθέσουμε ακίνητα στην αγορά, θα λύσουμε προβλήματα και θα ξεμπλοκάρουμε ιδιωτικές περιουσίες που σήμερα ίσως και απλά να απαξιώνονται.
Ε. Το πρόγραμμα να γίνει Μ Ο Ν Ι Μ Ο!
Δεν υπάρχει λόγος να μπαίνουν χρονικά όρια σε τέτοιες κινήσεις, μιας και δημιουργούν τη διαδικασία του επείγοντος, που δημιουργεί τις συνθήκες εκβιασμού για τους υποψήφιους δανειολήπτες. Αν το πρόγραμμα αυτό μονιμοποιηθεί (όπως συνέβη στη Ρουμανία και το γεγονός αυτό συνέβαλλε στην επιτυχία του), τότε θα σταματήσουν να τρέχουν όλοι πανικόβλητοι για να εξασφαλίσουν τα λίγα σπίτια που υπάρχουν, στρεβλώνοντας την αγορά.
Ένα μόνιμο πρόγραμμα μπορεί να έχει «κύκλους» που θα ανοίγουν και θα κλείνουν, όμως αν ο πολίτης τους ξέρει, θα μπορεί να περιμένει πχ τον επόμενο, χωρίς το άγχος να κάνει κάτι τώρα, γιατί μετά δεν θα υπάρξει άλλη ευκαιρία.
Πχ 500 εκ. Ευρώ τον χρόνο πλέον τα αντέχει ο κρατικός προϋπολογισμός, πριν λάβουμε υπόψη την επόμενη πρόταση…
ΣΤ. Να πουλήσουμε μερικά από τα κλειστά ακίνητα του κράτους!
Το Ελληνικό κράτος έχει άπειρα κλειστά ακίνητα, σε κάθε σημείο της χώρας, για τα οποία πολύ συχνά δεν έχουμε την παραμικρή ιδέα για την κατάστασή τους, αν φυσικά ξέρουμε ότι του ανήκουν επίσημα. Διαβάζουμε όλοι μας ότι ξεκινούν προγράμματα καταγραφής κλπ και μπράβο για αυτήν την πρωτοβουλία.
Αν για τα επόμενα 5 χρόνια προτάσσαμε την πώληση διαμερισμάτων του κράτους (ειδικά στην επαρχία) στην αντικειμενική τιμή, μέσω αυτού του προγράμματος, τότε θα πετυχαίναμε ταυτόχρονα τα εξής αποτελέσματα:
- Θα αυξάναμε την προσφορά ακινήτων στη συγκεκριμένη περιοχή.
- Θα μετατρέπαμε κάτι που δεν αποδίδει και ζημιώνει τους πάντες σε κάτι που φέρνει χρήματα.
- Θα λύναμε τα προβλήματα των υπόλοιπων ενοίκων των πολυκατοικιών (μιας και το κράτος συνήθως δεν πληρώνει κοινόχρηστα κλπ)
- Θα εισπράτταμε χρήματα, που στην ουσία θα αποτελούσαν την εγγύηση του κράτους προς τις τράπεζες για το ευνοϊκό δάνειο του δανειολήπτη = σχεδόν θα μηδενίσουμε την ανάγκη του κράτους να εγγυάται κάθε χρόνο με συγκεκριμένα ποσά τα δάνεια με επιδότηση επιτοκίου όπως «Το Σπίτι μου». Με απλά λόγια «θα βγαίνουν από τη μία τσέπη και θα μπαίνουν στην άλλη!».
- Το ίδιο θα μπορούσε να γίνει και με την περιουσία κάποιων ιδρυμάτων σε περιοχές με μικρό ενδιαφέρον. Πχ τι μας πειράζει να πουληθεί στην αντικειμενική του τιμή ένα σπίτι στη Νάουσα, για να πάει εκεί να μείνει ένα ζευγάρι; Τι θα κερδίσει το Κράτος / το Χ ίδρυμα αν το κρατήσει κλειστό άλλα 50 χρόνια; (δεν θέλουμε αυτό να επιτραπεί στις μεγάλες πόλεις).
Χρειάζεσαι σοβαρή καθοδήγηση για την επιχειρηματική / επενδυτική σου δραστηριότητα;
Κάθε μήνα συμβουλεύω ως 3 άτομα ή εταιρείες που χρειάζονται «μία out of the box προσέγγιση»
Γράψε μου για να μιλήσουμε! (Η υπηρεσία αυτή έχει κόστος)Το «Σπίτι μου» μπορεί να προσφέρει στους πολίτες. Αρκεί να σχεδιαστεί με βάση τη λογική
Η ιδέα για προγράμματα που θα στηρίζουν όσους θέλουν να αγοράσουν το σπίτι τους είναι σωστή, την πρότεινα ήδη πριν 3,5 χρόνια. Το πρόβλημα στην Ελλάδα δημιουργήθηκε για άλλη μία φορά στον λάθος τρόπο εφαρμογής της, που βασίστηκε σε συγκεκριμένα κριτήρια και στρέβλωσε βάναυσα την αγορά, κάνοντας μεγάλη ζημιά και στην αγορά ενοικιάσεων (όταν ακριβαίνει η ζητούμενη τιμή πώλησης ενός ακινήτου, ακόμη και αν δεν πουληθεί, θα αυξηθεί η τιμή ενοικίασής του, μιας και αυτή είναι πιο εύκολο να συμβεί).
Αν εφαρμόσουμε κάποιες από τις παραπάνω αλλαγές + άλλες καλύτερες προτάσεις που μπορεί να έρθουν από τους φορείς της αγοράς, εύκολα θα μετατραπεί ένα καταστροφικό πρόγραμμα σε εργαλείο ανάπτυξης, αποκέντρωσης, αντιμετώπισης της υπογεννητικότητας κλπ.
Αν αρνηθούμε την πραγματικότητα, την αγορά και τους μηχανισμούς διαμόρφωσης των τιμών, τότε απλά θα συνεχίσουμε να πριονίζουμε το επόμενο κλαδί που θα καθίσουμε, εκπλησσόμενοι που θα πέσουμε και πάλι…
Όμως με το στεγαστικό ζήτημα να αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο πλέον κοινωνικό πρόβλημα στην Ελλάδα του 2026, θα ήταν χρήσιμο να σταματήσουμε το πριόνισμα. Για το καλό όλων μας…
Εσύ τι γνώμη έχεις;
Και μην ξεχνάς: Μαζί είμαστε πιο δυνατοί!
Ο Ηλίας Π. Παπαγεωργιάδης διευθύνει τον όμιλο εταιρειών MORE, στην Ελλάδα είναι επενδυτής και αναλυτής της αγοράς ακινήτων και ταυτόχρονα συμβουλεύει 300+ επενδυτές και μικρομεσαίους επιχειρηματίες στην Ελλάδα, την Κύπρο και τη Ρουμανία.
Το νέο βιβλίο που έγραψαν ο Στράτος Παραδιάς και ο Ηλίας Παπαγεωργιάδης με τίτλο «Αγοράζω Σπίτι» μπορείς να το προπαραγγείλεις εδώ.
Είναι ένας πλήρης οδηγός για το πώς θα αγοράσεις, θα διαχειριστείς, θα ενοικιάσεις και θα πουλήσεις το ακίνητό σου! Από τις εκδόσεις Καστανιώτη!
Στις 16 και 17 Ιανουαρίου οργανώνει το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών την τρίτη του μεγάλη εκδήλωση με τίτλο «Ελλάδα 2026. Επιχειρείν, Ακίνητα, Επενδύσεις»
Κριτήρια χρηματοδότησης «Σπίτι μου 3» – Απάντηση στα επιχειρήματά σας
Κύριε Παπαγεωργιάδη,
Σας ευχαριστώ για την απάντηση. Κατανοώ τη λογική των επιχειρημάτων σας από καθαρά μακροοικονομική σκοπιά, ωστόσο επιτρέψτε μου να σας μεταφέρω την πραγματικότητα της αγοράς μέσα από το δικό μου, ολοζώντανο παράδειγμα. Ένα παράδειγμα που αντικατοπτρίζει χιλιάδες εργαζόμενους γονείς σήμερα στην Ελλάδα.
Είμαι ιδιωτικός υπάλληλος με καθαρό μηνιαίο μισθό 950€. Έχω δύο παιδιά: το ένα 9 ετών και το άλλο φοιτητή που σπουδάζει σε άλλη πόλη. Αυτή τη στιγμή πληρώνω 300€ ενοίκιο για ένα σπίτι κατασκευής του 1980 και επιπλέον ένα δεύτερο ενοίκιο για τη σχολή του παιδιού μου.
Με βάση τα δικά σας επιχειρήματα, άνθρωποι σαν εμένα θεωρούνται «υψηλού κινδύνου» επειδή δεν έχουν καταφέρει να αποταμιεύσουν 20.000€ για την ίδια συμμετοχή. Η οικονομική επιστήμη όμως και η κοινωνική πραγματικότητα λένε το αντίθετο:
Η αποταμίευση είναι μαθηματικά αδύνατη, η συνέπεια όμως αποδεδειγμένη: Όταν ένας γονιός καταφέρνει με 950€ να συντηρεί σπίτι, να μεγαλώνει ένα παιδί και να σπουδάζει ένα δεύτερο πληρώνοντας δύο ενοίκια, αποδεικνύει τεράστια οικονομική πειθαρχία και συνέπεια. Το ότι δεν περισσεύουν χρήματα για αποταμίευση δεν σημαίνει ότι δεν μπορώ να πληρώσω μια μηνιαία δόση δανείου – η οποία, με τα τρέχοντα προγράμματα, θα ήταν ίση ή μικρότερη από το ενοίκιο που ήδη δίνω.
Οι τράπεζες ελέγχουν το εισόδημα, όχι το «κομπόδεμα»: Τα κόκκινα δάνεια του παρελθόντος δίνονταν χωρίς έλεγχο. Σήμερα, το σταθερό μου εισόδημα ως ιδιωτικός υπάλληλος είναι η πραγματική εγγύηση για την τράπεζα. Η απαίτηση για προκαταβολή απλά αποκλείει τους συνεπείς εργαζόμενους και ευνοεί όσους έχουν έτοιμα κεφάλαια από τις οικογένειές τους.
Το πρόβλημα της αγοράς δεν είμαστε εμείς: Οι τιμές των ακινήτων δεν ανεβαίνουν επειδή ένας υπάλληλος των 950€ ζητάει να αγοράσει ένα σπίτι για να στεγάσει τα παιδιά του. Ανεβαίνουν από το Airbnb, τη Χρυσή Βίζα και τα μεγάλα funds. Είναι άδικο να στερούμαστε την πρώτη κατοικία για να «ισορροπήσει» μια αγορά που κινείται από ξένα κεφάλαια.
Κοινωνική Στοχοθέτηση: Προγράμματα όπως το «Σπίτι μου» δημιουργήθηκαν για να βοηθήσουν εμάς που παλεύουμε καθημερινά, όχι όσους έχουν ήδη την άνεση να έχουν 20.000€ στην άκρη. Αν το Κράτος φοβάται το 100% της χρηματοδότησης, ας λειτουργήσει το ίδιο ως εγγυητής για το 10% της ίδιας συμμετοχής των εργαζομένων, αντί να μας πετάει εκτός προγράμματος.Η στεγαστική πολιτική πρέπει να δίνει λύσεις στους ανθρώπους της βιοπάλης που αποδεδειγμένα πληρώνουν κάθε μήνα τις υποχρεώσεις τους, και όχι να τους αποκλείει επειδή δεν γεννήθηκαν με αποταμιεύσεις.
Με εκτίμηση
Άρα να διαλύσουμε μία χώρα και περίπου 1.000.000 κόσμο, για να βολευτείτε εσείς.
Όσον αφορά τα επιχειρήματά μου, δεν σας ενδιαφέρουν, συνεχίζετε με το “άδικο” και το “δίκαιο”.
Δικαίωμά σας. Βρείτε τον πολιτικό απατεώνα που να σας υποσχεθεί κάτι τέτοιο και αν εκλεγεί, θα δείτε την καταστροφή που θα έρθει, πρώτα σε ανθρώπους όπως εσείς
Κύριε Παπαγεωργιάδη,
Λυπάμαι για την προσωπική επίθεση και το ύφος της απάντησής σας. Το να ζητάει ένας εργαζόμενος οικογενειάρχης δίκαια κριτήρια σε ένα κρατικό πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από τους φόρους του, δεν σημαίνει ότι θέλει να «διαλύσει τη χώρα».
Τα επιχειρήματά σας τα άκουσα και τα ανάλυσα με βάση την πραγματική οικονομία, όχι τη θεωρητική. Όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες (όπως η Ισπανία και η Μεγάλη Βρετανία) εφαρμόζουν ή εξετάζουν προγράμματα εγγύησης του 100% της κατοικίας για νέους και εργαζόμενους με κρατική κάλυψη της προκαταβολής, προφανώς δεν το κάνουν για να «καταστρέψουν τις χώρες τους». Το κάνουν γιατί κατανοούν το στεγαστικό πρόβλημα της εποχής μας
.Δεν ψάχνω κανέναν «πολιτικό απατεώνα». Ψάχνω, ως πολίτης, μια στεγαστική πολιτική που θα λαμβάνει υπόψη της ότι η γενιά των 900€ δεν είναι «παρίες» ή «υψηλού κινδύνου», αλλά η ραχοκοκαλιά της κοινωνίας.
Το «δίκαιο» και το «άδικο» που αναφέρετε, είναι η διαφορά ανάμεσα σε μια οικονομία που υπηρετεί τον άνθρωπο και σε μια οικονομία που υπηρετεί μόνο τους αριθμούς.
Η συζήτησή μας προφανώς εξαντλήθηκε εδώ, καθώς η απόσταση ανάμεσα στη θεωρία των γραφείων και τη βιοπάλη της καθημερινότητας είναι χαοτική.
Σας εύχομαι καλή συνέχεια.
Αξιότιμε, δεν είστε υποχρεωμένος να αποδεχθείτε ότι η μέρα έχει 24 ώρες, έχετε κάθε δικαίωμα να πιστεύετε πως εσάς σας συμφέρει να έχει 27. Σας εύχομαι καλή επιτυχία στο να πάρετε σπίτι χωρίς να βάλετε ούτε Ευρώ και να το πάρετε και φθηνά, πριν εμφανιστούν άλλοι 1.000.000 Έλληνες που θα θελήσουν το ίδιο πράγμα, εκτοξεύοντας τις τιμές στα ύψη (αν και αυτό δεν θα σας ενδιαφέρει, μιας και εσείς το ενοίκιο θα δίνετε ως δόση δανείου, δεν θα σας νοιάζει αν αυτό αφορά 30 χρόνια ή 80).
Να είστε γερός, να χαίρεστε την οικογένειά σας και να σας πάνε στη ζωή όλα όπως τα θέλετε.
Με την παρούσα επιστολή θα ήθελα να θέσω υπόψη σας ένα σοβαρό ζήτημα που αφορά τα κριτήρια χρηματοδότησης των στεγαστικών προγραμμάτων «Σπίτι μου», ενόψει και του σχεδιασμού του νέου κύκλου «Σπίτι μου 3».
Τα μέχρι τώρα προγράμματα αποτελούν αναμφίβολα μια εξαιρετική πρωτοβουλία για τη στήριξη των νέων και των οικογενειών στην απόκτηση πρώτης κατοικίας. Ωστόσο, ο όρος που προβλέπει τη χορήγηση δανείου έως το 90% της αξίας του ακινήτου, απαιτώντας από τον δικαιούχο να καλύψει το υπόλοιπο 10% με δικά του κεφάλαια (ίδια συμμετοχή), δημιουργεί ένα ανυπέρβλητο εμπόδιο για μια μεγάλη μερίδα πολιτών.
Πολλοί ενδιαφερόμενοι, αν και πληρούν όλα τα εισοδηματικά και ηλικιακά κριτήρια, αδυνατούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα καθώς δεν διαθέτουν τις απαραίτητες αποταμιεύσεις (ύψους 15.000€ έως 25.000€ ανάλογα με την αξία του ακινήτου) για να καλύψουν το 10%, καθώς και τα επιπλέον έξοδα της αγοραπωλησίας (συμβολαιογράφοι, δικηγόροι, φόροι κ.λπ.). Με τον τρόπο αυτό, άνθρωποι με πραγματική ανάγκη στέγασης αποκλείονται από την κρατική μέριμνα.
Για τον λόγο αυτό, σας ζητώ να εξετάσετε τα εξής:
Χορήγηση δανείου στο 100% της αξίας του συμβολαίου αγοράς για το πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», ώστε να μην απαιτείται ίδια συμμετοχή από τον αγοραστή.
Ειδική μέριμνα ή μηδενική ίδια συμμετοχή τουλάχιστον για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, τις μονογονεϊκές, τις τρίτεκνες και τις πολύτεκνες οικογένειες.
Η στεγαστική πολιτική της χώρας οφείλει να είναι προσβάσιμη σε όλους, ειδικά σε όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα αρχικής αποταμίευσης αλλά μπορούν να εξυπηρετήσουν ένα χαμηλότοκο μηνιαίο δάνειο.
Σας ευχαριστώ για την πρόταση, με την οποία διαφωνώ κάθετα. Αν αρχίσουμε και μοιράζουμε δάνεια σε ανθρώπους που δεν θα δώσουν τίποτε ως ίδια συμμετοχή, τότε απλά σε λίγα χρόνια θα βρεθούμε αντιμέτωποι με νέο κύμα κόκκινων δανείων, από ανθρώπους που απλά δεν θα πληρώσουν τις δόσεις τους, μιας και δεν έχουν βάλει λεφτά στο ακίνητο.
1. Τα προγράμματα “Το Σπίτι μου” έκαναν μεγάλο κακό, μιας και οδήγησαν σε τεράστια αύξηση των τιμών αγοράς και ενοικίασης των κατοικιών, πλήττοντας πρώτα όλους αυτούς που περιγράφετε ότι έχουν ανάγκη (και συμφωνώ μαζί σας).
2. Αν κάνουμε το έγκλημα να δώσουμε δάνεια χωρίς ίδια συμμετοχή, τότε θα βγάλουμε στην αγορά δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους που θα αυξήσουν τη ζήτηση σε μία αγορά που δεν έχει προσφορά = θα οδηγήσουμε σε νέα τεχνητή αύξηση των τιμών
3. Η πιθανότητα αυτοί οι άνθρωποι να αποπληρώσουν το δάνειο που θα έχουν πάρει για να πληρώσουν ένα ακίνητο με φουσκωμένη τιμή θα είναι σχεδόν μηδενική, πριν μιλήσουμε για άλλες ανάγκες, ενεργειακή αναβάθμιση κλπ.
4. Για τους ανθρώπους που είναι είτε πολύτεκνοι, είτε μονογονεϊκές οικογένειες κλπ έχω κάνει ΑΛΛΕΣ προτάσεις, που θα τους βοηθήσουν πολύ πιο ουσιαστικά, χωρίς να τους καταστρέψουν και χωρίς να στρεβλώσουμε ακόμη περισσότερο την Ελληνική αγορά ακινήτων.
Με εκτίμηση
Ηλίας Παπαγεωργιάδης
Κύριε Παπαγεωργιάδη,Σας ευχαριστώ για την άμεση απάντηση. Κατανοώ τη λογική των επιχειρημάτων σας σχετικά με τον συστημικό κίνδυνο και την πληθωριστική πίεση στην αγορά, ωστόσο επιτρέψτε μου να διαφωνήσω με την προσέγγισή σας, καθώς παραγνωρίζει την τρέχουσα κοινωνικοοικονομική πραγματικότητα της χώρας.Συγκεκριμένα:Η αποταμίευση δεν ισούται με ικανότητα αποπληρωμής: Το ότι ένας νέος ή μια οικογένεια δεν διαθέτει σήμερα 20.000€ στην άκρη, δεν σημαίνει ότι δεν είναι συνεπής. Στην Ελλάδα των χαμηλών μισθών και των πανάκριβων ενοικίων, η αποταμίευση είναι μαθηματικά αδύνατη για την πλειοψηφία. Αντίθετα, οι άνθρωποι αυτοί πληρώνουν ήδη ενοίκια των 500€ ή 600€ κάθε μήνα, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι έχουν τη δυνατότητα να εξυπηρετήσουν μια μηνιαία δόση δανείου.Αποτροπή των «κόκκινων» δανείων: Ο κίνδυνος των κόκκινων δανείων του παρελθόντος δεν οφειλόταν στην έλλειψη ίδιας συμμετοχής, αλλά στα χαλαρά τραπεζικά κριτήρια (δάνεια χωρίς έλεγχο εισοδήματος, εορτοδάνεια κ.λπ.). Σήμερα, οι τράπεζες διενεργούν εξονυχιστικούς ελέγχους στο σταθερό εισόδημα του δανειολήπτη. Το εισόδημα είναι η πραγματική εγγύηση, όχι η αρχική προκαταβολή.Το πρόβλημα της ζήτησης και της προσφοράς: Η αύξηση των τιμών δεν οφείλεται στους αγοραστές της πρώτης κατοικίας, αλλά στην ανεξέλεγκτη εξάπλωση του Airbnb, τη Χρυσή Βίζα και τις επενδύσεις funds. Το να στερούμε από έναν Έλληνα το δικαίωμα στη στέγαση για να «συγκρατηθούν» οι τιμές, τη στιγμή που η αγορά κινείται από ξένα κεφάλαια, αποτελεί κοινωνική αδικία.Κοινωνική Δικαιοσύνη: Τα προγράμματα τύπου «Σπίτι μου» δημιουργήθηκαν για να βοηθήσουν όσους έχουν πραγματική ανάγκη και όχι όσους έχουν ήδη την οικονομική άνεση ή τη βοήθεια από τις οικογένειές τους για να καλύψουν το 10% και τα έξοδα μεταβίβασης. Αν το πρόγραμμα απευθύνεται μόνο σε όσους έχουν ήδη αποταμιεύσεις, τότε απλά ανακυκλώνει την περιουσία όσων είναι ήδη ευκατάστατοι.Η πρότασή μου για το 100% (ή έστω για ειδική μέριμνα στις ευάλωτες ομάδες) στοχεύει στην πραγματική άρση των ανισοτήτων. Αν η πολιτεία φοβάται τον κίνδυνο, μπορεί να λειτουργήσει το ίδιο το Κράτος ως εγγυητής για το 10% του δανείου, αντί να αποκλείει τους πολίτες του.
Με εκτίμηση,
Λαζαρος Ρωσσιδης.
Άρα:
1. Λέτε ότι αναγνωρίζετε τη λογική των επιχειρημάτων μου, μετά τα αγνοείτε εντελώς και συνεχίζετε με κριτήρια “συναισθηματικά”.
2. “Οι τιμές δεν ανέβηκαν από τους αγοραστές πρώτης κατοικίας”, την ώρα που τα προγράμματα “Το Σπίτι μου” πολλαπλασίασαν τους (υποτιθέμενους) αγοραστές πχ από 50.000 σε 250.000, ενώ τα σπίτια παρέμειναν τα ίδια και λιγότερα.
3. Έχω κάνει και εγώ προτάσεις για οικογένειες με 3 παιδιά, πολύτεκνους κλπ, ακόμη και για χάρισμα σπιτιών έχω γράψει σε αυτή την κοινωνική ομάδα. Απλά διαφωνώ με το να μοιράζουμε δάνεια σε ανθρώπους που δεν μπορούν να αποταμιεύσουν τίποτε και στην πρώτη δυσκολία απλά θα βρεθούν και στον δρόμο και με ένα τεράστιο χρέος.
Κουράστηκα στην Ελλάδα στο όνομα της “Κοινωνικής Δικαιοσύνης” οι πονηροί να πλουτίζουν και οι αδύναμοι να καταστρέφονται, ακριβώς με τις πολιτικές που παρουσιάστηκαν ως “κοινωνικά δίκαιες”. Καταλαβαίνω όμως πως τα επιχειρήματα δεν έχουν χώρο σε ανθρώπους που έχουν αποφασίσει ότι ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΡΟΥΝ ΣΠΙΤΙ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΔΩΣΟΥΝ ΟΥΤΕ 1 ΕΥΡΩ (ιδανικά και με κρατική εγγύηση για το 10%).
Και εννοείται πως είναι αδύνατο να εξηγήσεις σε κάποιον πως τα ενοίκια αυξήθηκαν πολύ για πχ 300.000 ενοικιαστές, λόγω των προγραμμάτων “Το Σπίτι μου 1 και 2”, που “οφέλησαν”* περίπου 25.000. Στο δικό του μυαλό “θα ήταν στους 25.000”, δεν σκέφτεται πως οι υπόλοιποι 300.000 υποφέρουν εξ’ αιτίας αυτών των πολιτικών…
*Με τα προγράμματα αυτά πήραμε σπίτια των 60.000 – 80.000, τα οποία κάποιος θα έπαιρνε “με κανονικό επιτόκιο δανείου” και τελικά τα πουλήσαμε με 120.000 – 160.000, “με το μισό / καθόλου επιτόκιο”. Ο δανειολήπτης χρωστάει το διπλό κεφάλαιο, αλλά πανηγυρίζει επειδή έχει μικρότερο επιτόκιο…
Κλείνοντας: Αν αύριο κάποιος ασυνείδητος αποφάσιζε να εφαρμόσει την πρότασή σας:
Α. Θα έβγαιναν στην αγορά 1.000.000 Έλληνες για να ψάξουν σπίτι
Β. Διαθέσιμα σπίτια θα ήταν ελάχιστα, όπως και τώρα. Ακόμη λιγότερα θα ήταν, επειδή λίγοι αποδέχονται να περιμένουν λόγω δανείων και εκταμιεύσεων, ζητώντας πάντα ακόμη μεγαλύτερη τιμή.
Γ. Θα βρίσκονταν πχ 1.000 άνθρωποι να παλεύουν για 20 – 30 σπίτια = “ο χορός των καταραμένων”… η μεγάλη πλειοψηφία θα ήταν όλοι αυτοί που θα ήθελαν σπίτι χωρίς να δώσουν ούτε Ευρώ… πώς θα έπειθαν τον ιδιοκτήτη να τους προτιμήσει; Με αγάπη; Γλυκά λόγια; Μεγαλύτερη τιμή; “Μαύρα” λεφτά (που υποτίθεται πως δεν έχουν;)
Δ. Την ίδια ώρα που κάθε σπίτι (αυτής της κατηγορίας) θα γινόταν ανάρπαστο, η τιμή του θα ανέβαινε. Μαζί της θα ανέβαιναν και τα ενοίκια ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ.
Ε. Ο “τυχερός που πήρε τζάμπα σπίτι” θα ξυπνήσει το επόμενο πρωί από την υπογραφή και θα καταλάβει πως το σπίτι έχει άπειρα έξοδα που ως τώρα δεν πλήρωνε (και λογικά θα αρνηθεί να τα καταβάλλει), ενώ θα χρειαστεί και ανακαίνιση / ενεργειακή αναβάθμιση, για την οποία θα ζητήσει άλλο ένα δάνειο…
ΣΤ. Αυτός ο χριστιανός… “ο τυχερός που πήρε τζάμπα σπίτι” θα βρεθεί έτσι καταχρεωμένος, χωρίς λεφτά στην άκρη και αν γίνει μία κρίση / χάσει τη δουλειά του, δεν θα μπορεί απλά να μετακομίσει και να πάει κάπου πιο φθηνά. Θα μπλέξει και θα χρωστάει αυτός και τα παιδιά του…
Όλα αυτά εσείς τα ονομάζετε “Κοινωνική Δικαιοσύνη”.
Εγώ τα θεωρώ “κλείσιμο των ματιών μπροστά στην πραγματικότητα και καταστροφή των αδυνάμων” από άσχετους περί των ακινήτων/ασυνείδητους/επιτήδειους/λαοπλάνους/γλυκομίλητους, που με ωραία λόγια θα προσπαθήσουν να τους πάρουν και την αξιοπρέπεια.
Γειά σας.
Φαίνεται από τις αναλύσεις σας ότι κατέχετε το αντικείμενο, εν αντιθέσει με τις εκάστοτε κυβερνήσεις που όλα τα λύνουν στο….πόδι. Η κοινωνική πολιτική πρέπει να λαμβάνει υπόψη όλες τις κατηγορίες πολιτών. Η κατηγορία στην οποία ανήκω, μάλλον “δεν υπάρχει” στην Ελλάδα. Είμαι μονογονέας – ανύπαντρη μητέρα – και η υποστήριξη του κράτους είναι ανύπαρκτη.
Όταν πήρα στεγαστικό δάνειο, υπήρχε χαμηλότερο επιτόκιο για πολύτεκνους – και καλώς -, για τη δική μου όμως κατηγορία όχι. Ποια η συνδρομή του κράτους σε γυναίκες που φέρνουν στον κόσμο ένα παιδί, και εξ ολοκλήρου επωμίζονται όλα τα έξοδα μιας οικογένειας;
Συμφωνώ απολύτως μαζί σας και σύντομα ετοιμάζω άρθρο ειδικά για την περίπτωσή σας. Σας ευχαριστούμε, ως κοινωνία, για τον μεγάλο αγώνα που δίνετε για να αναθρέψετε σωστά το παιδί/παιδιά σας